Artı 10Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgi, yorum ve değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; genel niteliktedir ve kazanç garantisi içermez. Yatırım kararları okuyucunun kendi sorumluluğundadır.
ABD ve Türk borsaları riskli piyasalardır. Piyasaların çok bozulduğu afet, savaş ve ekonomik kriz gibi ortamlarda çok hızlı düşüşler olur, kayıplar büyük olur. Bu nedenle sermayemizi yönetmemiz gerekir. Bu yazıda BIST ve ABD borsalarında hisse alıp satarken sermayemizi nasıl koruduğumuzu ve yönettiğimizi Tüpraş, Vakıfbank ve MSTR grafik örnekleriyle anlatıyoruz.
- Parayı çalışarak kazanmak eylem,
- Parayı biriktirmek davranış,
- Parayı çoğaltmak bilgi ister.
Sermaye Nedir?
Sermaye; ev, araba, eğitim ya da kara günler için biriktirdiğimiz para değildir. Bunlar zamanı gelince kullanılacaktır, bunlarla riske giremeyiz.
Sermaye, biriktirdiklerimizin öyle bir kısmıdır ki; üzerine plan yapmadığımız, kaybedildiğinde ya da uzun süre kullanılmadığında kendimizin ve ailemizin hayat kalitesini, günlük yaşam akışını değiştirmez.
İşlem Yönetimi
Türk ya da ABD borsalarında hisse senedi almaya karar verdik. Alacağımız hisseyi belirlemeden önce temel ve teknik analiz yapmamız gerekir. Bunun için TradingView, Fintables ve Investing.com gibi sitelerden yardım alabiliriz. Özellikle dikkat edilecek hususlar:
- Piyasa değeri ve halka açıklık oranı
- Sahipleri ve yöneticileri
- Şirketin gelecek vizyonu ve yatırımları
- Adil değeri, fiyat/kazanç oranı, PEG rasyosu ve piyasa/defter değeri
- İçinde bulunduğu sektördeki yeri
Hissenin bir yıl içinde işlem gördüğü fiyatlar incelenir. Genelde işlem hacmi yüksek, BIST'te ilk 30-50-100'de, ABD'de ilk 500'de bulunan hisseler tercih edilebilir.
Önce borsanın durumuna bakıyoruz: endeks aşağıya mı gidiyor, yukarıya mı? Aşağıya giden endekste bekliyoruz; dönüş olursa yukarı yönlü işleme bakıyoruz. Alım yaparken şu sorulara cevap arıyoruz:
- Trend nereye? "Trend my best friend" (trend benim en iyi arkadaşımdır).
- Nereden almalıyım? Hisse destek noktasında mı?
- Nereden satmalıyım? Hisse dirençlere geldi mi? Haber ve para akışı, hacim normal mi?
- İşler kötü giderse zarar kesi (stop-loss) nereye koymalıyım?
Stop aralığı için %0,50 ile %2 arası normaldir; benim stop aralığım duruma göre %0,50-1 arasındadır. Stop, en yakın desteğin biraz altına konulmalıdır. Destekler genelde Fibonacci seviyeleridir; kendiniz çizemiyorsanız TradingView'da Kıvanç Özbilgiç'in otomatik Fibonacci çizen "Auto Fibonacci Retracement Levels" göstergesini kullanabilirsiniz. Stop-loss işlemdeki paramızın sigortası gibidir; olası büyük zararlardan sizi korur.
Dikkat, çok önemli not: Birçok yatırımcının "borsadan çok zararım var, son düşüşte çok kaybettim" diye yakındığını duymuşsunuzdur. Bunun sebebi alım yerlerinin yanlış olması, hacimsiz hisselerin alınması ve stop-loss konulmamasıdır; zarar gittikçe katlanır. Hedefli yatırımcı için ya stop vardır ya kâr. Birçok yatırımcı BIST 30 hisselerini alıp yine de kâr edemiyor, hatta zarar ediyor; çünkü hisseyi uygun yerden almıyor.
Alım Yeri Örnekleri: Tüpraş
Orta ve uzun vadeli yatırımcılar için Tüpraş (TUPRS) üzerinden birkaç örnek paylaşalım.
1. Örnek: Günlük grafik
29 Haziran 2026'da alım yerine gelen hisse 212,5 TL'den alınıp 1 Eylül 2026'da 424 TL'den satılsaydı, yaklaşık iki ayda %100 civarında kazandırmış olacaktı.
2. Örnek: Haftalık grafik
10 Haziran 2025'te alım yerine gelen hisse 117,5 TL'den alınıp 1 Eylül 2026'da 424 TL'den satılsaydı, yaklaşık 15 ayda yaklaşık 3,6 katı kazandırmış olacaktı.
3. Örnek: Haftalık grafikte iki işlem
10 Haziran 2025'te 117,5 TL'den alınan hisse 27 Nisan 2026'da 277 TL'den satılarak yaklaşık %136 kâr alınmış; aynı hisse 22 Haziran 2026'da 221 TL'den yeniden alınıp 1 Eylül 2026'da 424 TL'den satılarak yaklaşık %92 daha kazandırmıştır. Bileşik olarak yaklaşık 15 ayda yaklaşık 4,5 katı: 100 TL yaklaşık 450 TL olmuştur.
4. Örnek: Aylık grafik
1 Aralık 2020'de alım yerine gelen hisse yaklaşık 11 TL'den alınıp 1 Eylül 2026'da 424 TL'den satılsaydı, yaklaşık 6 yılda yaklaşık 38 katı kazandırmış olacaktı.
5. Örnek: Aylık grafikte iki işlem
1 Aralık 2020'de yaklaşık 11 TL'den alınan hisse 2 Mayıs 2024'te 204 TL'den satılarak yaklaşık 18 katı kâr alınmış; aynı hisse 2025 yazında 121 TL'den yeniden alınıp 1 Eylül 2026'da 424 TL'den satılarak yaklaşık %250 (3,5 katı) daha kazandırmıştır. Bileşik olarak yaklaşık 6 yılda 60 katın üzerinde bir getiri ortaya çıkar.
Bu örneklerde hisse senetlerinin orta ve uzun vadeli alım-satım yerlerini görüyorsunuz. Bu yerlerin dışında alım-satım yapanların ya zararları olur ya da kârları az olur. Örnekler geçmiş fiyatlar üzerinden, bilgi amaçlı verilmiştir; geçmiş getiri gelecekteki getirinin göstergesi değildir.
Beklenti Yönetimi
Hisse senedini uygun yerden, destekten aldık. Beklenti ne olmalı? Hisseyi alıyorum, %8-10 yükseliyor, bir gün sonra aldığım yere geri geliyor; ertesi gün tekrar %8-10 yükselip aldığım yerin biraz üstüne kadar düşüyor. 1 saatlik mumlarda fiyat destekten yukarı doğru 1-3 günde %5-12 arasında hareket edip dirençten döner. Yani: destekten al, dirençten sat.
Psikoloji Yönetimi: En İyi Kâr Cebe Konulan Kârdır
Her şeyden önce psikoloji yönetimi gelir; temel ve teknik analizden bile önce. Psikolojimizin ve moralimizin düzgün olması, açgözlü ve tamahkâr olmamak gerekir. "Daha çok gidecek, daha çok kazanacağım" diyerek kârdaki hisseyi satmamak en sık yapılan hatadır.
Yatırımcı çoğu zaman kafasında bir hedef fiyat belirler: "Bu hisseyi 10 liradan aldım, 30 liradan aşağı satmam" gibi. Hisse 12,5 liraya çıkar, satmaz; 11 liraya düşer, 14 liraya çıkar, yine satmaz; sonra 9 liraya düşer. Böylece yatırımcı hem zaman hem para kaybeder.
Hisseyi %8 kârla sattınız; fiyat %2-3 geri geldi, ertesi gün %10 tavan yaptı. "Keşke satmasaydım, %10 kârı kaçırdım" diye düşünmeyin; en iyi karar, verdiğiniz karardır. Haber akışında iyi bir haber ya da yüksek bir alım yükselişi tetiklemiş olabilir. Merak etmeyin, bir süre sonra fiyat aldığınız seviyelere geri gelecektir, çünkü alanlar kârlarını realize edecektir. Piyasa değeri düşükse hisse spekülatif alımlarla yukarı götürülüyor da olabilir. Üzülmeye gerek yok.
Borsada fırsatlar asla bitmez. Son zamanlarda kriptodan, forex'ten ve VİOP'tan para kaybedip hisse senedi piyasasına gelenler, halka arzlara girip para kazanmış yeni yatırımcılar var. Kripto, VİOP ve forex'ten gelenler alışkanlıkla %3-4 kârı görünce satıyor; halka arzlardan gelenler ise hep tavan yapacak hisseyi arıyor, belli gruplara girip kayıplara uğruyor. Herkesin beklentisi farklıdır.
Hisse Takibi: Vakıfbank Örneği
Hacimli, piyasa değeri yüksek ilk 10-20 hisse arasından belli hisseleri takip etmek her zaman avantajlıdır. Aşağıda Vakıfbank (VAKBN) hissesinin 31 Temmuz-11 Eylül 2026 arasındaki saatlik, 4 saatlik ve günlük grafikleri görülmektedir. 1 saatlik, 4 saatlik ve günlük mumlarda yapılan işlemleri incelerseniz size bir fikir verecektir.
Saatlik mumlarda 8 alım-satım işlemiyle 100 TL, 201 TL olmuştur. Aynı tarihlerde 4 saatlik mumlarda işlem yapılsaydı 5 işlemde yaklaşık %70 kazanç elde edilecekti.
Aynı hissede günlük mumlarda işlem yapılsaydı tek işlemde yaklaşık %30 kazanç olacaktı.
Sermayeyi Koruma ve Yönetimi
Bir miktar tasarrufumuz var ve her ay işimize yaramayacak bir miktar parayı biriktirebiliyoruz. Sosyal medyadan, gazetelerden, televizyonlardan ve etrafımızdaki insanlardan hisse senetlerini ve kripto paraları duyduk, merak ettik ve girmeye karar verdik. Ne yapmayalım? Öncelikle paramızın tamamıyla borsa ve kripto piyasalarına girmiyoruz; sonu hüsranla bitebilir.
Hisse senetlerinde genelde temel ve teknik analiz yapılarak, hissenin geçmiş yıllardaki getirileri, durumu, yöneticileri ve sektörü araştırılarak karar verilir. Alım yeri çok önemlidir: hisse senedi çok iyi olabilir, ama alım yeriniz tepedeyse ve stop-loss koymadıysanız zarar edersiniz. Örneğin ABD borsasındaki MSTR hissesi:
Saatlik mumlarda MSTR, 17 Eylül 2026 saat 16.30'da 123 dolarda alım yerine gelmiş; 18 Eylül 2026 saat 22.30'da 153 dolara ulaşarak yaklaşık %24 kârla satım yerine gelmiştir. Hisseyi "gidiyor" diye 153 dolardan alırsak bir süre sonra düşmeye başlayacaktır; bu durumda 151 dolara stop-loss koymanız gerekir. Fiyat buradan keskin şekilde 140 dolarlara düşerse, stopunuz yoksa zarar edersiniz. Alım ve satım yerlerini tespit etmek bu yüzden çok önemlidir: kâr ederek ilerliyor, zararımızı en aza indirerek devam ediyoruz.
ABD borsalarında neden işlem yapıyoruz? Trilyon dolarlık şirketler var; aylık kâr oranımızı artırmak için uygun alım yerlerine gelmiş ABD hisselerini de BIST hisselerinin yanında alıyoruz. ABD borsaları Türkiye saatiyle akşam 16.30-23.00 arasında açık olduğundan çalışan insanlar için de avantajlıdır.
Hedefli Yatırımcı Olmak
Sermayemizin tamamıyla işleme girmiyoruz: paramızın %70'ini para piyasası fonlarına, %30'unu hisse senetlerine ayırıyoruz ve ortalamada para kazanarak devam ediyoruz.
Hedefli yatırımcı olmak her zaman önemlidir. Örneğin toplam sermayeme ayda %10 kazandırırsam yılda 3,5-4 katı, ayda %15 kazandırırsam yılda 5,5-6 katı civarında bir büyüme bana yeterlidir. Hırs yapmamak, kârı gördükçe almak ve hacimli hisselerde işlem yapmak çok önemlidir. Amacımız sermaye artışını "hemen, çabucak, derhal" değil, 5 yıllık sürdürülebilir bir yöntemle yapmaktır.
Örnek hesap (100.000 TL sermaye, aylık ortalama %12-15 hedefi):
- Sermayenin %60'ı (60.000 TL) en sağlam para piyasası fonunda, aylık yaklaşık %4 getiriyle ayda yaklaşık 2.400 TL.
- Kalan 40.000 TL ile Türk ve ABD borsalarında saatlik, 4 saatlik ve günlük mumlarda işlem yaparak haftada %7-10 arası kazanç hedeflenir. Haftalık %7'den aylık yaklaşık %30, yani ayda yaklaşık 12.000 TL.
- Toplamda ayda yaklaşık 14.400 TL; yani toplam sermayenin aylık yaklaşık %14-15'i.
Bu, yılda yaklaşık 4-6 katı yapar; biz düşük olan 4 katı esas alıyoruz. Kişinin kabiliyetine göre daha fazla da olabilir. Burada düşük miktarlarla ve kazanç yüzdeleriyle hesap yaptım.
Dikkat, çok önemli not ve uyarı: Yukarıdaki rakamlar hedeftir, garanti değildir. ABD borsalarında %10 taban-tavan kuralı olmadığından kazanç oranları sınırsızdır ve piyasalar hızlıdır. Bu yüzden yatırımcılar hırs yapıyor; daha çok kazanmak, birden dolar milyoneri olmak isteyip disiplini bozuyor, oranları artırıyor ve birçok hata yaparak paralarını tekrar tekrar kaybediyorlar. Türk ve ABD borsalarında fırsatlar asla bitmez, ama paranız giderse oyunun dışında kalırsınız. Bu piyasalarda para kazanılır; ancak para yapmak belli stratejilere uymayı ve disiplini gerektirir.
Bizim gözlemimize göre borsalarda kalıcı olarak kazananlar çok küçük bir azınlıktır (yaklaşık 1.600 kişide 4 kişi). Bu kazananları dört gruba ayırabiliriz:
- Bir yılda parasını koruyan ve %15-20 kazananlar,
- Yılda %50-60 kazanıp parasının değerini koruyanlar,
- %100-400 civarında kazanan, iyi trader ve teknikçi sayılabilecekler,
- Büyük parası olan iyi trader'lar, içeriden bilgi alan şirket patronları, spekülatörler ve manipülatörler.
Ne kadar uyanık, zeki ve akıllı olursanız olun, para piyasaları kendine has mantığı olan, herkesin para kazanmaya çalıştığı; yalanların, haber akışlarının, rivayetlerin ve masalların döndüğü bir yerdir. Bu piyasalarda paramızı korumak için riskimizi en aza indirmek, makul kârlarla yetinmek ve kârlarımızı realize ederek sermayemizi yavaş yavaş artırmak gerekir. Sabır, irade, zaman ve takip gerektirir.
Bileşik Getirinin Gücü: 5 Yıllık Plan
100.000 TL'lik sermayeyi her yıl 4 katına çıkarma hedefiyle 5 yılda ulaşılabilecek tutarları hesapladım. Sermaye büyüdükçe fona ayrılan pay artar, hisseye ayrılan pay azalır:
- 1. yıl – 400.000 TL: %60 fon, %40 hisse senedi
- 2. yıl – 1.600.000 TL: %65 fon, %35 hisse senedi
- 3. yıl – 6.400.000 TL: %70 fon, %30 hisse senedi
- 4. yıl – 25.600.000 TL: %75 fon, %25 hisse senedi
- 5. yıl – 102.400.000 TL: %85-90 fon, %10-15 hisse senedi
Bu noktaya gelince paramızın 10-15 milyonluk kısmıyla hisse senedi alıyor, geri kalanını fonlarda ya da başka alanlarda değerlendiriyoruz. Bu aşamada aylık kâr %8-10'a, yıllık ortalama getiri 2,5-3 katına iner. Artık belli noktalara gelindiği için fazla riske girmeye gerek yoktur; elimizdeki birikim bizi standartların üzerinde geçindirecektir.
Çok önemli not: Dikkat ederseniz işlem miktarlarımızı belli tutarlarla sınırladık. "Para büyüdüğünde neden ABD borsasında 1-2 milyon dolarlık ya da BIST'te büyük işlemler yapmıyoruz?" diye sorabilirsiniz. Bana göre tahtalarda ağırlık yapmadan rahatça alınıp satılabilecek tutarlar bunlardır. Büyük emirlerde alıcı bulamazsanız satamazsınız. ABD borsalarında %10'luk taban-tavan limiti olmadığından, satışta alıcı bulamazsanız stop-loss'lar çalışmaz ve alıcı gelene kadar zarar etmeye devam edersiniz. Stop-loss'lar derin tahtalarda, işlem hacmi yüksek hisselerde, alıcı varsa çalışır. Olumsuz bir haber akışında çok büyük düşüşler olabilir ve alımda kullandığınız tutar sıfırlanabilir.
Unutulmaması Gerekenler
Yukarıdakiler tecrübeyle yazılmış, tavsiye edilen oranlardır. Uyup uymamak kişinin kendisine ve risk algısına bağlıdır. Sermaye zamanla, yavaş yavaş büyür.
- Acele etmeyelim, yanlış yaparsınız.
- Hırs, açgözlülük ve az kârla yetinmemek sizi yanlış kararlar almaya iter; uzak durulmalıdır.
- Kurallara uymazsanız sürekli para kaybederek başa dönersiniz.
- Sabır, irade, zaman, takip.
Az tamah çok zarar getirir. Para kaybetmemek de bir kazançtır. Para kazanmaktan daha önemli tek şey sermayeyi korumaktır: piyasalarda herkes bir gecede zengin olmanın peşindeyken gerçek kazananlar bu kuralı asla unutmaz. Çünkü ana paranı kaybettiğinde oyunun dışında kalırsın.
Bu yazıda işlem inceliklerimizden ve işleme giriş-çıkış yerlerinden pek bahsetmedik. Merak eden yatırımcılar üye olabilir; ilk ay ücretsiz olan avantajdan yararlanıp hiç alım-satım yapmasalar bile yöntemlerimizi deneyimleyebilir, kendilerine uygun olup olmadığına karar verebilirler. Duruma göre haftada 1-2 Zoom toplantısı yaparak yatırımcılara daha detaylı bilgi sunuyor, sorularını cevaplıyor ve birbirimizle tanışıyoruz.
Borsalar hızlı ve riskli piyasalar olduğu için herkese uygun olmayabilir; herkesin risk algısı ve psikolojisi farklıdır. Borsalarda milyonlarca yatırımcı ve milyonlarca teknik ve temel analiz yöntemi vardır. Bizim yöntemlerimiz ve gelir elde etme yöntemimiz kabaca yukarıda anlattığımız gibidir.
Yatırımcıları Zarara Uğratan Davranış ve Alışkanlıklar
- Temel ve teknik analizi basit düzeyde de olsa bilmemek, kullanmamak
- Aracı kurumların sunduğu, kalibre edilmemiş ve nasıl kullanılacağı belirtilmemiş göstergeleri kullanmak
- Hacimsiz hisse senetlerini kulaktan dolma bilgilerle alıp satmak
- Hisse senedinin alım ve satım yerlerini tam tespit edememek
- Hisseyi aldıktan sonra stop-loss koymamak
- Zarardaki hisseyi taşımaya devam etmek
- Sermayeyi yönetmemek, bütün sermayeyle işleme girmek
- Alım-satım stratejisi ve işlem yönetimi yapmamak
Topluluğumuzda Neler Anlatıyoruz?
Deneyim kazanmanız için ilk 1 ay ücretsizdir. Haftada 1-2 akşam Zoom toplantısı yaparak sermaye yönetimi, işlem yönetimi, psikoloji yönetimi ve beklenti yönetimi konularında bilgilendiriyoruz. Ayrıca:
- Trend yönünü tespit etmek için bakılacak veriler
- Alarm kurulumu ve kullanımı: en sağlam alarmlar nasıl kurulur?
- Basit TradingView kullanımı, gösterge okuma ve değerlendirme
- Destek ve dirençler nerede?
- İşleme giriş incelikleri: işleme nereden girmeliyim, işlemi nasıl yönetmeliyim?
- Zarar kes (stop-loss) ve kâr al (take profit) yerlerinin tespiti
- İşlemi takip edemiyorsanız: uygun yere stop-loss ve kâr al koyarak işlemi otomatik yönetmek
- "Mumlar aşırı iğne atıyor, ne oluyor?" gibi işlem incelikleri
Kuruluş olarak, bizi tercih edip etmemenize bakılmaksızın doğru bilgilendirmeyi amaçlıyoruz. Kulaktan dolma bilgilerden, sosyal medyanın oluşturduğu yanlış ve yarım bilgilerden ve yüksek kazanç vaatleriyle yatırımcıları belli hisse senetlerine ya da kripto paralara yönlendirmek isteyenlerin oluşturduğu bilgi kirliliğinden etkilenmemeniz için doğru bilgiye ulaşmanın yollarını öğretmek, sağlıklı yatırım kararları almanızı sağlamak ve finansal okuryazarlığınızı artırmak istiyoruz.
Birçok yatırımcı hiçbir bilgisi olmadan kripto ve borsa piyasalarına girip büyük zararlar ediyor ve piyasadan çekiliyor. Sermaye yönetimi yazımız ve diğer blog yazılarımız, yapacağınız yatırımlarda faydalı olması amacıyla yazıldı. Amacımız hiçbir yatırımcının zarar etmemesi, finansal okuryazarlık dünyasına katkı sağlamak ve borsa ile kripto piyasalarında sermayenizi düşük riskle yönetebilmeniz için bir bakış açısı sunmaktır.
Borsa ve kripto yatırımcılarına bol kazançlı ve sağlıklı günler dileriz.
Türk & ABD Borsaları Hisse Eğitimi'ni İncele
Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgi, yorum ve değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; genel niteliktedir ve kazanç garantisi içermez. Yatırım kararları okuyucunun kendi sorumluluğundadır.